หลักการมอนเทสซอริ

การศึกษาระบบมอนเทสซอริประกอยด้วยหลักการพื้นฐานหลายประการ:

เด็กมีความต้องการต่างกันในแต่ละช่วงเวลาของชีวิต

มอนเทสซอริระบุช่วงชีวิตเด็กไว้ 4 ช่วง คือ แรกเกิดถึง 6 ปี, 6-12 ปี, 12-18 ปี, 18-24 ปี

นักจิตวิทยาหลายคนอธิบายถึงช่วงวัยเหล่านี้ แต่มอนเทสซอริเสนอความเข้าใจช่วงวัยเพื่อวิถีด้านการศึกษาและนิยามการศึกษาใหม่ว่า “สิ่งเกื้อหนุนชีวิต” โดยแนะว่าถ้าเราสนับสนุนพัฒนาการตามธรรมชาติของเด็กในแต่ละช่วงวัยจะช่วยพัฒนาคนทั้งคนได้อย่างสูงสุด ท่านชี้ว่ามีช่วงเวลาพิเศษในชีวิตเด็กแต่ละคนที่สามารถอย่างยิ่งในการเข้าสู่ขั้นตอนการพัฒนาเฉพาะบุคคล จึงจำเป็นที่เด็กต้องได้คว้าโอกาสถูกเวลาเพื่อเติมเต็มศักยภาพของเด็กแต่ละคน

เด็กมีวิธีการเรียนรู้พิเศษ

หกปีแรกของชีวิต จิตเด็กเหมือนซึมซับทุกสิ่งทุกอย่างจากโลกรอบตัว เช่นทารกแรกเกิดเรียนภาษาใดก็ได้และปรับเข้ากับวัฒนธรรมใดก็ได้เพียงมีชีวิตอยู่ มอนเทสซอริแนะว่าควรเน้นให้มากกับการศึกษาช่วงหกปีแรกของชีวิตในขณะที่เด็กเรียนได้เต็มที่อย่างง่ายดาย

เด็กมีธรรมชาติอยากเรียนรู้

แต่แรกเกิดทารกดิ้นรนเพื่อคุ้นเคยและสำรวจทุกสิ่งในโลกของเด็ก ไขว่คว้าความหมายจากประสบการณ์ทุกอย่าง เด็กถูกขับให้พึงตนเองและต้องหาวิธีสื่อสารกับผู้คนรอบข้าง เด็กถูกกระตุ้นให้ใช้มือแตะต้องสิ่งต่างๆ เพื่อรู้ว่าคืออะไร เพื่อจับจ้องจดจ่อกับงานตรงหน้า และทำแล้วทำอีกเพื่อให้สิ่งที่ทำนั้นสมบูรณ์ขึ้น แรงกระตุ้นพัฒนาการเหล่านี้ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของพฤติกรรมตามธรรมชาติที่มนุษย์นำติดตัวไปตลอดชีวิต และเป็นสิ่งที่ช่วยให้ทารกพัฒนาและปรับตัวเข้ากับโลกใหม่ได้

เด็กมีช่วงเวลาพิเศษที่ดีทีสุดสำหรับการเรียนรู้

เด็กมีช่วงเวลารับรู้ที่ว่องไวเป็นพิเศษต่อสิ่งต่างรอบตัวเฉพาะบางเรื่อง ในช่วงหกปีแรกของชีวิต เด็กถูกขับให้แสวงหากิจกรรมที่ช่วยให้เรียนรู้ภาษา การประสานงานการเคลื่อนไหว และพัฒนาจิตให้สามารถเข้าใจโลกของตน “ช่วงเวลาแห่งการเรียนรู้ไว” มีระยะเวลาจำกัดและเลือนหายเมื่อเด็กมีอายุย่างเข้าหกปี ช่วงเวลาเหล่านี้เปรียบเสมือนตารางเวลาสำหรับพัฒนาการตามธรรมชาติ และกระบวนวิธีมอนเทสซอริให้ความสำคัญกับการสนับสนุนตารางเวลาพัฒนาการของเด็กแต่ละคนในช่วงหกปีแรก